Winyl się tłumaczy

Opracowanie: Jacek Golicz

Polichlorek winylu (PCW), znany powszechnie pod międzynarodową nazwą PVC, to najbardziej uniwersalne tworzywo sztuczne, znajdujące zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. O ile PCW w postaci twardej nie jest zbyt łatwy w obróbce, o tyle po przejściu przez proces plastyfikacji, czyli zmiękczania, nabiera odpowiednich właściwości.

 

Miękki PCW (z dodatkiem ok. 50 % substancji zmiękczających) cechuje doskonała przejrzystość i elastyczność. Plastyfikowane tworzywo jest odporne na rozdzieranie i wpływ warunków atmosferycznych. Poza tym nie przepuszcza zapachu i daje się łatwo formować. Takie właściwości otwierają przed PCW wiele możliwości obróbki: od ekstrudowania, poprzez kalandrowanie, aż po formowanie wtryskowe i wiele innych. Wszystkie podłoża do druku inkjetowego UV powstałe na bazie PCW przyjęło się dla uproszczenia nazywać winylami. Niemniej jednak, materiały funkcjonujące pod tą wspólną nazwą diametralnie się od siebie różnią, chociażby pod względem zdolności do zadruku, elastyczności czy wytrzymałości mechanicznej. Poddanie identycznej obróbce dwóch różnych podłoży winylowych może przynieść zupełnie odmienne efekty, z czego klienci i dostawcy druku często nie zdają sobie sprawy. Firma Durst – producent maszyn do druku wielkoformatowego – przeprowadziła badania, w których porównano dwa podłoża winylowe oferowane przez różnych dystrybutorów, ale występujące pod podobną nazwą, co sugeruje, że mają one identyczne właściwości.

 

Odchylenia od normy

 

Na obrazie z mikroskopu elektronowego dało się zauważyć, że pierwsze z badanych podłoży cechuje niejednorodność. Zewnętrza warstwa polimerowa, którą powleczono stronę materiału przeznaczoną do zadruku, okazała się mieć nierównomierną grubość. W niektórych miejscach powłoka polimerowa była bardzo cienka lub niekompletna. Również wypełniacze zostały rozprowadzone nieregularnie. Dodatkowe badanie metodą spektroskopii IR z zastosowaniem promieniowania podczerwonego potwierdziło wcześniejsze obserwacje – absorpcja promieniowania przez podłoże była nierównomierna. Przeprowadzono także pomiary termoanalityczne, które pokazały, że podłoże pozostawało pod wpływem zmieniającej się temperatury (produkcja, składowanie, transport). Znalazło to oddźwięk w naruszonej strukturze materiału.

 

Dobrze pod każdym względem

 

Badanie mikroskopem elektronowym wykonane na drugim podłożu wykazało dużo większą jednorodność i grubość powierzchni silikonowej oraz regularniejszą dystrybucję wypełniaczy. Poszczególne substancje są odpowiednio rozprowadzone w podłożu i łatwo rozpoznawalne w badaniu mikroskopowym oraz teście spektroskopowym IR. Pomiary termoanalityczne dowiodły wprawdzie, że materiał był wystawiony na działanie zmieniającej się temperatury, ale skutki tego zostały zniwelowane dzięki odpowiedniemu podgrzaniu podłoża.

 

Mała skaza, duży kłopot

 

Jak widać, nawet produkty o podobnej nazwie handlowej i określane wspólnym mianem podłoży winylowych mogą posiadać zupełnie różne właściwości, co przekłada się na ich zachowanie podczas procesu dalszej obróbki. Fakt ten ma szczególne znaczenie w kontekście druku inkjetowego UV, który i tak jest trudny ze względu na wysoką prędkość produkcji, która niesie ze sobą krótszy czas ekspozycji tuszu i większą zdolność podłoża do pęcznienia. Niejednolita, zbyt cienka lub uszkodzona powłoka polimerowa pokrywająca stronę drukową podłoża, jak również nierównomierne rozprowadzenie wypełniacza dodatkowo komplikują zadruk. Może się więc zdarzyć, że mimo druku w identycznych warunkach, na tej samej maszynie i przy użyciu podobnych tuszy, różne podłoża winylowe będą wykazywały odmienne właściwości pod względem elastyczności czy chłonności. Należy zatem być ostrożnym w stosowaniu winyli różnych marek przy realizacji jednego zlecenia bądź podczas dodruku. Z pozoru błahe (często wykrywalne dopiero w toku badań laboratoryjnych) różnice pomiędzy podłożami mogą uniemożliwić powtarzalność druku – osiągnięcie identycznych efektów i równie wysokiej jakości w całym nakładzie.

 

Opracowano na podstawie artykułu „Inkjet printing on winyl substrate – product-specific influencing factors”, opublikowanego w newsletterze „Process”, nr 80/2011.

« poprzedni   |   następny »

« wróć